Yılankale
Ceyhan, Adana, Türkiye
Çukurova'ya hâkim bir kaya tepesinin sırtına oturtulmuş, çok sayıda burcuyla Kilikya Ermeni Krallığı'nın en etkileyici kalelerinden biri.
- Konum
- Ceyhan, Adana
- Dönem
- Orta Çağ (Kilikya Ermeni Krallığı, 12–13. yüzyıl)
- Konum Türü
- Çukurova'ya hâkim sarp kaya sırtı
- Öne Çıkan
- Çok sayıda yuvarlak burç ve düzensiz plan
- Ad
- Halk arasında 'Yılankale' (Şahmeran efsanesiyle)
“Ovayı gözleyen, kayaya kenetlenmiş bir taç.”
Tarihi Önem
Neden önemli?
Yılankale, Çukurova ovasına hâkim sarp bir kaya sırtı üzerine kurulmuş, büyük olasılıkla 12.–13. yüzyıllarda Kilikya Ermeni Krallığı döneminde bugünkü biçimini almış bir ortaçağ kalesidir. Ceyhan Nehri'nin geçtiği verimli ovayı ve önemli ticaret yollarını denetleyen konumu, kaleye stratejik bir değer kazandırmıştır.
Kalenin adı, yöredeki Şahmeran (yılanların şahı) efsanesiyle ve kapı kabartmalarından biriyle ilişkilendirilir. Ermeni krallığının zayıflamasının ardından bölge Memlûk ve Osmanlı egemenliğine geçmiş, kale zamanla işlevini yitirmiştir. Bugün ovanın ortasından yükselen silueti, Çukurova'nın en tanınmış tarihî görüntülerinden biridir.
Mimari Plan ve Yapı
Yapı ve inşa tekniği
Kale, üzerine oturduğu kaya kütlesinin biçimine tam olarak uyan, son derece düzensiz bir plana sahiptir; surlar ve yuvarlak burçlar, doğal kaya çıkıntılarını takip ederek arazinin savunmasını en üst düzeye çıkarır. İç mekânda sarnıçlar, tonozlu odalar ve dik rampalarla birbirine bağlanan avlular yer alır. Kesme taş işçiliği ve burçların yerleşimi, Kilikya Ermeni kale mimarisinin gelişkin bir örneğini ortaya koyar.
Galeri
Görsel kaynak ve fotoğrafçı bilgileri görsellerin üzerinde belirtilmiştir.