Yakutiye Medresesi
Erzurum, Türkiye
İlhanlı döneminde inşa edilen, tek minaresi ve zengin taş kabartmalı taç kapısıyla Erzurum'un simge yapılarından medrese.
- Konum
- Erzurum merkez
- Dönem
- İlhanlı Dönemi (1310)
- Yaptıran
- Cemaleddin Hoca Yakut
- Öne Çıkan
- Taş kabartmalı taç kapı ve kümbetli minare
- Motif
- Hayat ağacı, çift başlı kartal ve aslanlar
“Taşa oyulmuş bir hayat ağacının gölgesinde bilgi.”
Tarihi Önem
Neden önemli?
Yakutiye Medresesi, Anadolu'nun İlhanlı egemenliği altında bulunduğu dönemde, 1310 yılında Cemaleddin Hoca Yakut tarafından yaptırılmıştır. Bir eğitim kurumu olarak inşa edilen yapı, Erzurum'un soğuk ikliminde 'kapalı avlulu medrese' tipinin gelişmiş bir örneğidir. Bugün Türk-İslam Eserleri ve Etnografya Müzesi olarak kullanılmaktadır.
Yapı, İlhanlı döneminin Selçuklu geleneğini sürdüren ve zenginleştiren taş işçiliğini yansıtır. Taç kapısındaki simgesel kabartmalar, dönemin sanat ve inanç dünyasını okumak için değerli bir kaynak sunar.
Mimari Plan ve Yapı
Yapı ve inşa tekniği
Medrese, dört eyvanlı ve ortası kapalı avlulu bir plana sahiptir; kubbeli bir örtüyle kapatılan avlu, sert kış koşullarına uyum sağlar. Anıtsal taç kapının iki yanındaki kabartmalarda, bir hayat ağacı, onu koruyan aslanlar ve üzerinde çift başlı kartal betimlenmiştir; bu kompozisyon, hükümdarlık ve bereket sembolizmini bir arada taşır. Yapının bir köşesindeki kümbetli (konik külahlı) minare, cepheye özgün bir siluet kazandırır.
Galeri
Görsel kaynak ve fotoğrafçı bilgileri görsellerin üzerinde belirtilmiştir.