Van Kalesi
Van, Türkiye
Urartu Krallığı'nın başkenti Tuşpa'ya ev sahipliği yapan, kaya kütlesine oyulmuş kral mezarları ve çivi yazılı kitabeleriyle ünlü kale.
- Yaptıran
- Urartu Kralı I. Sarduri (M.Ö. 9. yy)
- Konum
- Van, Türkiye
- Ölçü
- ~1800 m uzunluk, ~80 m yükseklik
- Öne Çıkan Yapı
- Xerxes Kitabesi, Madır Burcu
- Üslup
- Urartu kaya mimarisi
“Tuşpa'nın kayası, krallığın belleğidir.”
Tarihi Önem
Neden önemli?
Van Kalesi, Urartu Krallığı'nın başkenti Tuşpa'nın kalbinde, Van Gölü kıyısındaki uzun bir kalker sırtı üzerine kurulmuştur. M.Ö. 9. yüzyılda Kral I. Sarduri tarafından inşa edilen kale, Urartu, Med, Pers, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde kesintisiz kullanılmıştır.
Kayanın batı yamacına oyulmuş çivi yazılı Xerxes Kitabesi, Pers Kralı I. Darius'un oğlu Xerxes tarafından hem Eski Farsça hem Elamca hem de Babilce olarak kazınmıştır. Kalenin eteklerindeki eski Van şehri, 1915 sonrasındaki çatışmalarda büyük ölçüde tahrip olmuş, bugün yalnızca kalıntıları görülebilmektedir.
Mimari Plan ve Yapı
Yapı ve inşa tekniği
Kale, doğal kaya sırtının üzerine ve içine inşa edilmiş çok katmanlı bir savunma sistemidir; Urartu dönemine ait devasa taş bloklardan örülen temeller, üzerlerine sonraki dönemlerde eklenen kerpiç ve moloz taş duvarlarla katmanlanmıştır. Kayanın içine oyulmuş galeri ve oda mezarlar, Urartu krallarının ölüm sonrası yaşam inancına göre tasarlanmış anıt mezarlardır.
Zaman Çizelgesi
Tarihsel akış
M.Ö. ~850
Tuşpa'nın kuruluşu
Kral I. Sarduri kayalık sırt üzerine başkent kalesini inşa ettirdi.
M.Ö. ~470
Xerxes Kitabesi
Pers Kralı Xerxes, kayaya üç dilde kitabe kazıttı.
Galeri
Görsel kaynak ve fotoğrafçı bilgileri görsellerin üzerinde belirtilmiştir.