Pamukkale ve Hierapolis
Denizli, Türkiye
Bembeyaz travertenleriyle doğa harikası olan, üzerinde antik bir şifa kentinin kurulduğu eşsiz jeolojik oluşum.
- Konum
- Denizli, Ege Bölgesi
- Oluşum
- Kalsiyum karbonatlı sıcak su travertenleri
- Kuruluş
- Bergama Kralı II. Eumenes tarafından, M.Ö. 2. yy
- Ölçü
- Traverten alanı ~2.700 m uzunluk, ~160 m yükseklik
- Öne Çıkan Yapı
- Hierapolis Antik Tiyatrosu, ~12.000 kişilik
- Statü
- UNESCO Dünya Mirası (1988)
“Pamuktan kale.”
Tarihi Önem
Neden önemli?
Pamukkale, kalsiyum karbonat açısından zengin sıcak su kaynaklarının binlerce yıl boyunca bıraktığı tortularla oluşan, tepeden aşağı bembeyaz basamaklar hâlinde uzanan eşsiz bir traverten oluşumudur. Bu doğal fenomenin hemen üzerinde, Bergama Kralı II. Eumenes tarafından M.Ö. 2. yüzyılda kurulan Hierapolis antik kenti yer alır. Kent adını, Anadolu tanrıçası Kybele ile ilişkilendirilen 'kutsal kent' anlamından alır.
Hierapolis, Roma döneminde özellikle şifalı sularıyla ünlenmiş, İmparatorluk çapında bir termal sağlık merkezi hâline gelmiştir. Kentin agorası, hamamları, nekropolü ve on iki bin kişilik anıtsal tiyatrosu, dönemin refah düzeyini yansıtır. Hıristiyanlık döneminde Aziz Filipus'un burada şehit edildiğine inanılması, kenti önemli bir hac merkezine dönüştürmüştür.
Kent, M.S. 60 ve 1354 depremleriyle büyük ölçüde tahrip olmuş, zamanla terk edilmiştir. Traverten havuzları ve antik kalıntılar 1988 yılında birlikte UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alınmıştır. Günümüzde ziyaretçiler hem beyaz travertenlerde yürüyüş yapabilmekte hem de Kleopatra Antik Havuzu'nda antik sütun parçalarının arasında yüzebilmektedir.
Mimari Plan ve Yapı
Yapı ve inşa tekniği
Travertenler, yer altından yükselen 35 derecelik kalsiyum bikarbonatlı sıcak suyun yüzeyle temas ederek karbondioksit kaybetmesi ve geride kalsiyum karbonatı (traverten) çökeltmesiyle oluşur; bu süreç, zamanla birbirine kenetlenen basamaklı havuzcuklar meydana getirir. Havuzların beyazlığı, çökelen mineralin saflığından kaynaklanır ve oluşum hâlâ aktif bir jeolojik süreçtir.
Hierapolis'in on iki bin kişilik tiyatrosu, Roma tiyatro mimarisinin klasik yarım daire planını doğal bir yamaca oturtarak uygular; sahne binası, mermer kabartmalarla zenginleştirilmiş iki katlı bir cepheye sahiptir. Kentin nekropolü, Anadolu'daki en geniş antik mezarlık alanlarından biri olup, lahit ve anıt mezar tiplerinin çeşitliliğiyle dikkat çeker.
Zaman Çizelgesi
Tarihsel akış
M.Ö. ~190
Hierapolis'in kuruluşu
Bergama Kralı II. Eumenes kaplıca kenti Hierapolis'i kurdurdu.
M.S. 60
Büyük deprem
Kent yıkıcı bir depremle harap oldu, Roma desteğiyle yeniden inşa edildi.
1354
Terk ediliş
Yıkıcı bir başka deprem sonrası kent büyük ölçüde terk edildi.
1988
UNESCO Dünya Mirası
Pamukkale-Hierapolis UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne dahil edildi.
Galeri
Görsel kaynak ve fotoğrafçı bilgileri görsellerin üzerinde belirtilmiştir.