Myra (Demre)
Demre, Antalya, Türkiye
Kayaya oyulmuş anıtsal Likya mezarları ve Aziz Nikolaos'un (Noel Baba) kilisesiyle tanınan antik Likya kenti.
- Konum
- Demre, Antalya
- Öne Çıkan Yapı
- Kaya mezarları, Myra Tiyatrosu, Aziz Nikolaos Kilisesi
- Tarihleme
- M.Ö. 5. yy'dan itibaren Likya kenti
- Ölçü
- Tiyatro ~10.000 kişilik
- Önem
- Aziz Nikolaos'un (Noel Baba) piskoposluk yaptığı kent
“Ölüler için kayaya oyulmuş bir şehir.”
Tarihi Önem
Neden önemli?
Myra, Likya Birliği'nin altı büyük oy hakkına sahip önemli kentlerinden biri olarak, antik dönemde bölgenin dini ve ticari merkezlerinden biri olmuştur. Kent, en çok kayalıklara oyulmuş anıtsal mezar cepheleriyle tanınır; bu mezarlar, Likya toplumunun ölüm ve öbür dünya inancını taşa işlenmiş biçimde günümüze taşır.
M.S. 4. yüzyılda Myra'nın piskoposu olan Aziz Nikolaos, cömertliği ve çocuklara düşkünlüğüyle tanınmış, zamanla Batı dünyasında Noel Baba efsanesinin temelini oluşturan bir figüre dönüşmüştür. Kentteki bazilika, onun anısına inşa edilmiş ve Ortodoks Hristiyanlık dünyasının önemli hac merkezlerinden biri hâline gelmiştir.
Kent, zamanla Myros Çayı'nın taşıdığı alüvyonlarla örtülmüş, bu da hem kentin terk edilmesine yol açmış hem de kalıntıların büyük bölümünün toprak altında korunmasını sağlamıştır. Bugün Demre ilçesinde bulunan ören yeri, kaya mezarları, tiyatrosu ve Aziz Nikolaos Kilisesi ile ziyaretçi akınına uğrayan önemli bir kültür rotasıdır.
Mimari Plan ve Yapı
Yapı ve inşa tekniği
Myra'nın kayalıklara oyulmuş mezarları, ahşap ev cephelerini taklit eden kiriş ve pervaz detaylarıyla dikkat çeker; bu teknik, Likya toplumunun ölülerini, yaşadıkları evlere benzer bir mekânda 'yaşamaya devam ettikleri' inancıyla ilişkilendirdiğini gösterir. Mezar cephelerindeki kabartmalar, dönemin günlük yaşamına dair figürler de barındırır.
On bin kişilik Myra Tiyatrosu, kayalık bir yamaca oyulmuş oturma sıraları ve zengin mimari kabartmalarla süslü sahne binası kalıntılarıyla, Likya-Roma sentezinin görkemli bir örneğidir. Aziz Nikolaos Kilisesi'nin çok kubbeli bazilika planı, farklı dönemlerde eklenen kubbe ve şapellerle Bizans kilise mimarisinin katmanlı gelişimini yansıtır.
Işık ve Sembolizm
Ev biçimli mezarlar
Kaya mezarlarının ahşap ev cephelerini taklit etmesi, Likyalıların ölümü bir son değil, farklı bir mekâna geçiş olarak gördüğünü ima eder; ölü, kayaya oyulmuş bir 'evde' yaşamını sürdürmeye devam eder.
Zaman Çizelgesi
Tarihsel akış
M.Ö. 5. yy
Likya kenti olarak gelişim
Myra, Likya Birliği'nin altı oy hakkına sahip önemli kentlerinden biri oldu.
M.S. 4. yy
Aziz Nikolaos dönemi
Aziz Nikolaos kentin piskoposu olarak görev yaptı.
M.S. 8.-9. yy
Bazilikanın genişlemesi
Aziz Nikolaos anısına inşa edilen kilise büyütülüp yeniden düzenlendi.
Galeri
Görsel kaynak ve fotoğrafçı bilgileri görsellerin üzerinde belirtilmiştir.