Mardin Ulu Cami
Mardin, Türkiye
Taş işçiliğiyle bezeli tek minaresi ve oluklu kubbesiyle Mardin siluetine damga vuran Artuklu dönemi ulu camisi.
- Konum
- Mardin eski şehir merkezi
- Dönem
- Artuklu Beyliği (12. yüzyıl)
- Öne Çıkan Öğe
- Oluklu kubbe ve süslü tek minare
- Malzeme
- Yöreye özgü sarı kalker taşı
- Plan
- Enlemesine (mihraba paralel) harim
“Sarı taştan yükselen, ovaya bakan bir minare.”
Tarihi Önem
Neden önemli?
Mardin Ulu Camii, kentin eski dokusunun kalbinde, Mezopotamya Ovası'na hâkim yamaç üzerinde yer alır. Yapının bugünkü biçimini büyük ölçüde 12. yüzyılda, bölgeye egemen olan Artuklu Beyliği döneminde aldığı kabul edilir. Cami, Mardin'in taş mimarisinin ve İslami dönem kent kimliğinin en önemli anıtlarından biridir.
Yüzyıllar içinde onarımlar ve eklerle biçimlenen yapı, kentin simgesi hâline gelen tek minaresiyle Mardin siluetine damga vurur. Dar sokaklar arasından yükselen minare, ovanın herhangi bir noktasından kolayca seçilebilir; bu yönüyle cami, hem dinî hem de kentsel bir yönelme noktasıdır.
Mimari Plan ve Yapı
Yapı ve inşa tekniği
Cami, mihrap duvarına paralel uzanan enlemesine bir harime sahiptir; bu plan, bölgenin erken dönem ulu cami geleneğini yansıtır. Mihrap önü, dıştan oluklu (kaburgalı) bir kubbeyle örtülüdür ve bu kubbe, yapının dış görünüşüne özgün bir siluet kazandırır. Duvarlar ve avlu, yörenin işlenmesi kolay sarı kalker taşından örülmüştür.
Yapının tek minaresi, gövdesindeki geometrik ve bitkisel taş bezemelerle Mardin taş işçiliğinin ustalığını sergiler. Avlu, çevredeki revaklar ve şadırvanla birlikte, sıcak iklime uygun gölgeli bir toplanma mekânı oluşturur.
Galeri
Görsel kaynak ve fotoğrafçı bilgileri görsellerin üzerinde belirtilmiştir.