Laodikeia
Denizli, Türkiye
Lykos Vadisi'nde kurulan, erken Hristiyanlığın yedi kilisesinden birine ev sahipliği yapmış zengin Helenistik-Roma kenti.
- Konum
- Eskihisar, Denizli
- Kurucu
- II. Antiokhos (Seleukos hanedanı)
- Tarihleme
- M.Ö. 3. yüzyıl
- Öne Çıkan Yapı
- İki tiyatro, stadyum, Laodikeia Kilisesi
- Statü
- UNESCO Geçici Listesi
“Ne sıcak ne soğuk; ılık bir kentin taşları.”
Tarihi Önem
Neden önemli?
Laodikeia, Seleukos kralı II. Antiokhos tarafından M.Ö. 3. yüzyılın ortalarında, karısı Laodike adına Lykos (Çürüksu) Vadisi'nde kurulmuştur. Ticaret yollarının kesişiminde yer alması, kenti özellikle yün-tekstil üretimi ve bankacılık alanında zenginleştirmiş; Roma döneminde bölgenin en varlıklı kentlerinden biri hâline getirmiştir.
Kent, Hristiyanlık tarihi açısından da özel bir yere sahiptir; Yuhanna'nın Vahiy kitabında geçen Anadolu'nun yedi kilisesinden biri Laodikeia'dır. Metinde kentin 'ne sıcak ne soğuk, ılık' oluşuna yapılan gönderme, yakınındaki Hierapolis'in sıcak ve Kolossai'nin soğuk sularıyla ilişkilendirilir. Kent, tarih boyunca büyük depremlerle sarsılmış, en yıkıcılarından biri M.S. 60 dolaylarında yaşanmış, ancak kent kendi kaynaklarıyla yeniden imar edilmiştir.
Mimari Plan ve Yapı
Yapı ve inşa tekniği
Geniş bir plato üzerine yayılan Laodikeia, iki büyük tiyatrosu, stadyumu, hamamları, anıtsal caddeleri ve çok sayıda kilisesiyle Roma kent mimarisinin ölçeğini yansıtır. Sütunlu ana cadde (Suriye Caddesi) boyunca dizilen dükkânlar, agoralar ve nymphaeumlar, kentin ticari canlılığını gözler önüne serer. Kente uzak kaynaklardan künkler ve su kuleleriyle taşınan basınçlı su sistemi, dönemin mühendislik becerisinin dikkat çekici bir örneğidir.
Kentin erken Hristiyanlık dönemine ait Laodikeia Kilisesi, 4. yüzyıla tarihlenen planı ve zemin döşemeleriyle kısmen ayağa kaldırılmıştır. Bazilikal plan, apsis ve vaftiz mekânlarıyla bu yapı, Anadolu'daki en erken kilise örneklerinden birini oluşturur.
Zaman Çizelgesi
Tarihsel akış
M.Ö. ~261
Kentin kuruluşu
II. Antiokhos tarafından karısı Laodike adına kuruldu.
M.S. ~60
Büyük deprem
Kent yıkıcı bir depremle sarsıldı ve kendi kaynaklarıyla yeniden imar edildi.
M.S. 494
Yıkım
Şiddetli bir depremin ardından kent büyük ölçüde terk edildi.
Galeri
Görsel kaynak ve fotoğrafçı bilgileri görsellerin üzerinde belirtilmiştir.