Karatepe-Aslantaş
Kadirli, Osmaniye, Türkiye
Geç Hitit döneminden kalma, çift dilli yazıtı Luvi hiyeroglifinin çözülmesini sağlayan açık hava kabartma müzesi.
- Konum
- Aslantaş, Kadirli / Osmaniye
- Tarihleme
- M.Ö. 8. yüzyıl (Geç Hitit)
- Kurucu
- Kral Azatiwada
- Öne Çıkan Buluntu
- Çift dilli (Fenike-Luvi) yazıt
- Özellik
- Yerinde korunan açık hava kabartma müzesi
“İki dilde yazılmış, bir uygarlığın anahtarı olan taşlar.”
Tarihi Önem
Neden önemli?
Karatepe-Aslantaş, Ceyhan Nehri'ne bakan bir tepe üzerinde, M.Ö. 8. yüzyılda Geç Hitit (Neo-Hitit) döneminde kurulmuş bir kale-kenttir. Yapıyı, kendini Adana Ovası'nın (Que) hükümdarı sayan Kral Azatiwada inşa ettirmiştir. Kent kapılarını süsleyen kabartmalar ve yazıtlar, dönemin sanatını ve siyasi söylemini olağanüstü canlılıkla korur.
Alanın dünya kültür tarihindeki asıl önemi, kapılarda bulunan çift dilli yazıttan kaynaklanır: aynı metin hem Fenike alfabesiyle hem de Luvi hiyeroglifleriyle yazılmıştır. Bu iki dilli metin, o güne dek büyük ölçüde çözülememiş olan Anadolu hiyeroglif yazısının okunmasında bir anahtar (Rosetta Taşı benzeri) işlevi görmüş ve Hitit sonrası Anadolu dilbilimine kapı açmıştır. Alan bugün, kabartmaların yerinde sergilendiği bir açık hava müzesi olarak korunmaktadır.
Mimari Plan ve Yapı
Yapı ve inşa tekniği
Kale, tepenin doğal savunmasını izleyen sur duvarlarıyla çevrilidir ve iki anıtsal kapıyla (kuzey ve güney) girilir. Kapı geçitlerinin iki yanına dizilmiş ortostat kabartmaları -av sahneleri, ziyafetler, savaş tasvirleri, aslan ve sfenks figürleri- Geç Hitit taş işçiliğinin en zengin örnek gruplarından birini oluşturur. Kapıları koruyan devasa aslan heykelleri, alana 'Aslantaş' adını kazandırmıştır.
Işık ve Sembolizm
İki dilde konuşan bir kral
Yazıtın hem Fenike hem Luvi diliyle yazılmış olması, salt bir dil çeşitliliği değil; kralın hem yerel Anadolu halkına hem de doğunun ticaret dünyasına aynı anda seslenme iradesidir. Metin, kralın adaleti, refahı ve barışı getirdiği söylemini yineleyerek iktidarı meşrulaştırır.
Kapı kabartmalarındaki av ve ziyafet sahneleri ile koruyucu aslan ve sfenksler, gücün ve düzenin görsel diliyle anlatımıdır; geçitten giren herkes, kentin sahibinin kudretini taşa kazınmış hâlde okur.
Galeri
Görsel kaynak ve fotoğrafçı bilgileri görsellerin üzerinde belirtilmiştir.