
İzmir Agorası (Smyrna)
İzmir, Türkiye
178 depreminin ardından imparator Marcus Aurelius döneminde yeniden inşa edilen, tonozlu bazilikasıyla antik Smyrna'nın kalbi.
- Konum
- Namazgâh, Konak, İzmir
- Dönem
- Helenistik temel, Roma dönemi yeniden inşa
- Yeniden İnşa
- M.S. 178 depremi sonrası, Marcus Aurelius
- Öne Çıkan
- Üç katlı bazilika ve tonozlu bodrum galerileri
- Kent
- Antik Smyrna (İzmir)
“Bir depremin küllerinden yükselen mermer bir meydan.”
Tarihi Önem
Neden önemli?
İzmir Agorası, antik Smyrna kentinin devlet agorası (kamusal meydan) olarak Helenistik dönemde kurulmuş, kentin siyasi, ticari ve toplumsal yaşamının merkezinde yer almıştır. Pagos Tepesi'nin (bugünkü Kadifekale) eteğine kurulan bu meydan, Smyrna'nın 'yeni kent' olarak İskender ardıllarınca planlanmasının bir parçasıdır.

M.S. 178 yılındaki büyük depremde ağır hasar gören agora, imparator Marcus Aurelius'un desteğiyle baştan inşa edilmiştir. Bu yeniden yapımla kazandığı anıtsal bazilika ve tonozlu galeriler, günümüze ulaşan en etkileyici bölümleridir. Modern İzmir'in tam ortasında korunmuş olması, agorayı kent belleğinin canlı bir parçası kılar.

Mimari Plan ve Yapı
Yapı ve inşa tekniği
Agoranın kuzey kenarını, üç katlı ve çok nefli bir bazilika taçlandırır; bu yapının zemin altındaki tonozlu galerileri (bodrum katı), sağlam kemer dizileriyle bugün de gezilebilir durumdadır. Meydanı çevreleyen sütunlu galeriler (stoa), Korint başlıklı sütunlarla yükselir. Yapılarda kullanılan kemer ve tonoz sistemi, Roma mühendisliğinin deprem sonrası dayanıklılık arayışını yansıtır; bazı kemer kilit taşlarında tanrıça tasvirleri korunmuştur.
Galeri
Görsel kaynak ve fotoğrafçı bilgileri görsellerin üzerinde belirtilmiştir.