Deyrulzafaran Manastırı
Mardin, Türkiye
Mardin yakınında, sarı taştan yükselen; yüzyıllarca Süryani Ortodoks patrikliğine merkez olmuş 'Zafaran (Safran) Manastırı'.
- Konum
- Mardin yakını
- Asıl Adı
- Mor Hananyo Manastırı
- Dönem
- Geç Antik / Erken Bizans kökenli (5. yüzyıl)
- Önem
- Uzun süre Süryani Ortodoks patrikliğinin merkezi
- Malzeme
- Yöreye özgü sarı kalker taşı
“Güneşle sararan taşların içinde eski bir dua sürüyor.”
Tarihi Önem
Neden önemli?
Deyrulzafaran, asıl adıyla Mor Hananyo Manastırı, Mardin'in yakınında, Mezopotamya Ovası'na bakan bir yamaçta kurulmuştur. Kökeni geç antik döneme uzanan manastır, adını çevresinde yetişen safran çiçeklerinden ya da taşının sıcak sarı renginden aldığı söylenen 'Zafaran (Safran) Manastırı' adıyla tanınır.
Manastır, yüzyıllar boyunca Süryani Ortodoks Kilisesi'nin en önemli merkezlerinden biri olmuş; uzun bir dönem patriklik makamına ev sahipliği yapmıştır. Bu yönüyle yalnızca bir ibadethane değil, aynı zamanda Süryani kültürünün, el yazması geleneğinin ve dinî eğitiminin sürdürüldüğü bir merkez olarak önem taşır.
Mimari Plan ve Yapı
Yapı ve inşa tekniği
Manastır, kalın sur benzeri duvarlarla çevrili, avlular ve şapeller çevresinde örgütlenmiş bir yapı topluluğudur; tümü yörenin işlenmesi kolay sarı kalker taşından örülmüştür. Ana kilisenin taş oyma sunağı, kemerli mekânları ve bezemeli kapıları, Süryani taş işçiliğinin inceliğini yansıtır. Yapının altında, güneşin doğuşunu izleyecek biçimde konumlandığı söylenen, taş bloklarla örtülü çok eski bir mekân bulunur; bu katmanlı yapı, manastırın uzun tarihini somutlaştırır.
Galeri
Görsel kaynak ve fotoğrafçı bilgileri görsellerin üzerinde belirtilmiştir.