Cumalıkızık
Yıldırım, Bursa, Türkiye
Uludağ'ın eteğinde, sokakları ve renkli evleriyle erken Osmanlı köy dokusunu bozulmadan yaşatan, UNESCO korumasındaki tarihî köy.
- Konum
- Yıldırım, Bursa (Uludağ eteği)
- Dönem
- Erken Osmanlı (14. yüzyıl) ve sonrası
- Doku
- Özgün sokak ve sivil mimari örgüsü
- Statü
- UNESCO Dünya Mirası ('Bursa ve Cumalıkızık', 2014)
- Yapı
- Ahşap ve kerpiç cumbalı köy evleri
“Zamanın durduğu, dar sokaklı bir Osmanlı köyü.”
Tarihi Önem
Neden önemli?
Cumalıkızık, Osmanlı Devleti'nin kuruluş coğrafyasında, başkent Bursa'nın hemen yakınındaki Uludağ eteklerinde kurulmuş bir vakıf köyüdür. Adındaki 'kızık', bölgeye yerleşen bir Türkmen boyuna gönderme yapar. Köy, yüzyıllar boyunca tarımla geçinen bir yerleşim olarak sürekliliğini korumuştur.
Köyün asıl önemi, erken Osmanlı sivil mimarisini ve organik sokak dokusunu büyük ölçüde bozulmadan günümüze taşımış olmasıdır. 2014 yılında Bursa'nın anıtsal külliyeleriyle birlikte 'Bursa ve Cumalıkızık' başlığıyla UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alınmış; böylece bir imparatorluğun doğduğu kentsel-kırsal peyzajın simgesi olarak tescillenmiştir.
Mimari Plan ve Yapı
Yapı ve inşa tekniği
Köyün dokusu, eğimli araziye uyum sağlayan dar, taş döşeli sokaklar ve bu sokaklara sırtını dayamış iki-üç katlı evlerden oluşur. Alt katları taş ve kerpiç örgülü, üst katları ahşap iskeletli ve cumbalı olan evler, sıcak renkli sıvalarıyla dikkat çeker. Avlular, üzüm asmaları ve tandırlarla donatılmış; bu düzen, hem iklime hem de geleneksel köy yaşamına uyarlanmış bir konut mimarisini yansıtır.
Galeri
Görsel kaynak ve fotoğrafçı bilgileri görsellerin üzerinde belirtilmiştir.