Bergama Akropolü ve Asklepion
Bergama, İzmir, Türkiye
Helenistik dönemin en görkemli krallık merkezlerinden biri; dik bir tepeye kurulmuş akropolü ve antik şifa merkeziyle ünlü.
- Hanedan
- Attalos Hanedanı
- Konum
- Bergama, İzmir
- Öne Çıkan Yapı
- Bergama Tiyatrosu (dünyanın en dik antik tiyatrosu)
- Ölçü
- Tiyatro eğimi ~70 derece, ~10.000 kişilik
- Öne Çıkan Kurum
- Asklepion — antik şifa ve sağlık merkezi
- Statü
- UNESCO Dünya Mirası (2014)
“Kitapların şehri.”
Tarihi Önem
Neden önemli?
Bergama (antik adıyla Pergamon), Helenistik dönemde Attalos Hanedanı'nın başkenti olarak Anadolu'nun en görkemli kültür ve sanat merkezlerinden birine dönüşmüştür. Dik bir tepe üzerine kurulan akropol, saraylar, tapınaklar ve dünyanın önde gelen kütüphanelerinden biriyle donatılmıştır; kentin adı, parşömen (pergamene) kelimesinin kökenine de kaynaklık etmiştir.
Kentin eteklerindeki Asklepion, antik dünyanın en gelişmiş sağlık ve tedavi merkezlerinden biri olarak ünlenmiştir. Ünlü hekim Galen'in de eğitim aldığı bu merkezde, su terapisi, uyku terapisi ve psikolojik yöntemler bir arada uygulanmış; hastalar tünellerden geçerek kutsal kaynaklara ulaşmıştır.
Bergama, Roma döneminde de önemini korumuş, Asya eyaletinin başlıca kentlerinden biri olmaya devam etmiştir. Akropol ve Asklepion, 2014 yılında 'Bergama Çok Katmanlı Kültürel Peyzaj Alanı' adıyla UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne dahil edilmiştir.
Mimari Plan ve Yapı
Yapı ve inşa tekniği
Bergama Tiyatrosu, yaklaşık yetmiş derecelik eğimiyle dünyanın bilinen en dik antik tiyatrosudur; bu sıra dışı eğim, dar ve dik bir akropol yamacına on bin kişilik oturma kapasitesi sığdırma zorunluluğundan doğmuştur ve aynı zamanda olağanüstü bir akustik performans sağlamıştır. Sahne binası, gösteri zamanlarında geçici olarak kurulup kaldırılan ahşap bir yapı olmuştur.
Asklepion'daki tedavi galerisi, hastaların kutsal kaynağa ulaşmadan önce geçtiği yaklaşık 80 metre uzunluğunda tonozlu bir tünel olup, duvarlarındaki küçük deliklerden içeri sızan ses ve ışık, tedavinin bir parçası olarak kurgulanmış psikolojik bir deneyim yaratmıştır. Merkezin dairesel planlı tapınağı ve tedavi havuzları, antik tıbbın bedensel ve ruhsal iyileşmeyi birlikte ele alan bütüncül yaklaşımını yansıtır.
Işık ve Sembolizm
Beden ve zihnin şifa merkezi
Asklepion'un tünel, ses ve ışık kullanımıyla kurgulanan deneyimi, antik tıbbın hastalığı yalnızca bedensel değil ruhsal bir olgu olarak ele aldığını gösterir; şifa arayışı, günümüz psikosomatik tıp anlayışının erken bir öncüsü sayılabilir.
Zaman Çizelgesi
Tarihsel akış
M.Ö. 281
Attalos Hanedanı
Pergamon, Attalos Hanedanı'nın başkenti olarak güç kazanmaya başladı.
M.Ö. 2. yy
Kütüphane ve altın çağ
Kent, İskenderiye'ye rakip devasa bir kütüphaneyle kültür merkezi oldu.
M.S. 2. yy
Galen dönemi
Ünlü hekim Galen, Asklepion'da eğitim aldı ve çalıştı.
2014
UNESCO Dünya Mirası
Bergama Çok Katmanlı Kültürel Peyzaj Alanı UNESCO listesine alındı.
Galeri
Görsel kaynak ve fotoğrafçı bilgileri görsellerin üzerinde belirtilmiştir.