Anavarza (Anazarbus)
Kozan, Adana, Türkiye
Çukurova Ovası'na hâkim kaya kütlesinin eteğinde uzanan, zafer takı ve mozaikleriyle ünlü Roma-Ermeni kenti.
- Konum
- Dilekkaya, Kozan / Adana
- Antik Ad
- Anazarbos / Kaisareia
- Öne Çıkan Yapı
- Zafer takı, sütunlu cadde, kaya kalesi
- Dönem
- Roma, Bizans ve Kilikya Ermeni Krallığı
- Özellik
- Dik bir kaya kütlesinin eteğine kurulu kent
“Ovanın ortasında yükselen bir kaya, eteğinde bir kent.”
Tarihi Önem
Neden önemli?
Anavarza, Çukurova'nın (Kilikya) düzlüğünde dik bir biçimde yükselen tekil bir kaya kütlesinin eteğine kurulmuştur. Roma döneminde Anazarbos adıyla anılan kent, bölgenin başkenti Tarsus ile rekabet edecek kadar büyümüş; imparatorluk döneminde 'parlak metropolis' unvanını taşımıştır. Kent, verimli ovanın ortasındaki stratejik konumu sayesinde yüzyıllar boyunca önemini korumuştur.
Bizans döneminde piskoposluk merkezi olan kent, Ortaçağ'da Kilikya Ermeni Krallığı'nın önemli kalelerinden biri hâline gelmiştir. Kayanın tepesindeki güçlü kale, farklı dönemlerin ekleriyle biçimlenmiş; eteğindeki kentte ise Roma dönemine ait anıtsal yapılar ve gösterişli mozaikler açığa çıkarılmıştır.
Mimari Plan ve Yapı
Yapı ve inşa tekniği
Kentin en görkemli anıtı, üç gözlü anıtsal zafer takıdır; sütunlu ana cadde bu taktan başlayarak kent boyunca uzanır. Roma dönemi konutlarında bulunan taban mozaikleri, mitolojik sahneleri ve zengin bezemeleriyle bölgenin sanat üretimini gözler önüne serer. Kaya kütlesinin tepesindeki kale ise doğal savunmayı sur duvarları, kuleler ve sarnıçlarla güçlendiren, dönem dönem yenilenmiş bir savunma sistemidir.
Zaman Çizelgesi
Tarihsel akış
M.Ö. ~19
Kentin kuruluşu
Roma döneminde kent yeniden düzenlendi ve Kaisareia adını aldı.
1375
Ermeni Krallığı'nın sonu
Kilikya Ermeni Krallığı döneminin ardından kentin önemi azaldı.
Galeri
Görsel kaynak ve fotoğrafçı bilgileri görsellerin üzerinde belirtilmiştir.