Amasya Kaya Mezarları
Amasya, Türkiye
Yeşilırmak kıyısındaki dik kayalıklara oyulmuş, Pontus krallarına ait anıtsal Helenistik kaya mezarları.
- Konum
- Harşena Dağı yamacı, Amasya
- Tarihleme
- M.Ö. 3.–1. yüzyıl (Pontus Krallığı)
- İşlev
- Pontus krallarının anıt mezarları
- Sayı
- Kayaya oyulmuş beş büyük mezar
- Özellik
- Dik kayaya oyulmuş cephe mimarisi
“Kayaya oyulmuş krallar, ırmağa bakan sonsuz sükûnet.”
Tarihi Önem
Neden önemli?
Amasya, antik çağda Pontus Krallığı'nın ilk başkenti olan Amaseia kentidir. Yeşilırmak'ın (Iris) yardığı dar vadinin kuzey yamacındaki dik kayalıklara, M.Ö. 3.–1. yüzyıllar arasında Pontus krallarına ait anıtsal mezarlar oyulmuştur. Bu mezarlar, kentin krallığın hanedan merkezi olduğu dönemin en görkemli kalıntılarıdır.
Coğrafyacı Strabon, M.Ö. 1. yüzyılda Amaseia'da doğmuş ve kendi kentini anlatırken bu kaya mezarlarından ve güçlü kalesinden söz etmiştir. Roma döneminde krallık son bulduktan sonra da kent önemini korumuş, mezarlar ise vadiye hâkim konumlarıyla kentin simgesi olmayı sürdürmüştür.
Mimari Plan ve Yapı
Yapı ve inşa tekniği
Mezarlar, doğal kaya kütlesinden bağımsız birer blok hâline gelecek biçimde çevresi oyularak biçimlendirilmiştir; her mezarın önünde, kayaya oyulmuş bir cephe ve dar bir dolaşma koridoru yer alır. Bu teknik, mezarı âdeta kayadan koparılmış anıtsal bir kütleye dönüştürür. Bazı mezarlara kayaya oyulmuş merdiven ve tünellerle ulaşılır; cephelerdeki sade ama görkemli düzen, Helenistik anıt mezar geleneğinin Anadolu'daki güçlü bir yorumudur.
Galeri
Görsel kaynak ve fotoğrafçı bilgileri görsellerin üzerinde belirtilmiştir.